1. జ్ఞాపకశక్తి మందగించడం (Memory Loss)..
మనం నిద్రపోయే సమయంలోనే మెదడు ఆ రోజు జరిగిన విషయాలను విశ్లేషించి, కొత్త జ్ఞాపకాలను భద్రపరుస్తుంది (Memory consolidation). నిద్ర కరువైనప్పుడు ఈ ప్రక్రియకు తీవ్ర ఆటంకం ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల కొత్త విషయాలు నేర్చుకునే సామర్థ్యం తగ్గిపోవడమే కాకుండా, పాత విషయాలను కూడా త్వరగా మర్చిపోతుంటారు. ముఖ్యంగా విద్యార్థులు, మానసిక శ్రమ ఎక్కువగా చేసేవారికి ఇది పెద్ద ప్రతిబంధకం.
2. ఏకాగ్రత లోపించడం (Lack of Concentration)..
సరైన నిద్ర లేనప్పుడు మెదడు చురుకుదనం కోల్పోతుంది. దీనివల్ల ఏ పనిపైనా ఎక్కువసేపు దృష్టి కేంద్రీకరించలేరు. చిన్న చిన్న విషయాలకే పరధ్యానానికి గురవుతారు. చదువు, ఆఫీసు పనులు, లేదా డ్రైవింగ్ చేస్తున్నప్పుడు తరచుగా పొరపాట్లు చేసే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
3. మానసిక ఒత్తిడి, చిరాకు (Stress & Mood Swings)..
నిద్రలేమికి, మానసిక ఆరోగ్యానికి మధ్య ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉంది. మెదడుకు తగినంత విశ్రాంతి లభించకపోవడం వల్ల ఒత్తిడి హార్మోన్లు పెరిగిపోతాయి. దీనివల్ల విపరీతమైన చిరాకు, అశాంతి, ఆందోళన కలుగుతాయి. దీర్ఘకాలం పాటు ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే తీవ్రమైన డిప్రెషన్ బారిన పడే ప్రమాదం ఉంది.
4. నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యం దెబ్బతినడం (Impaired Decision-Making)..
సమస్యలను పరిష్కరించడం, సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, భావోద్వేగాలను అదుపులో ఉంచుకోవడంలో మెదడులోని 'ఫ్రంటల్ లోబ్' (Frontal lobe) కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. నిద్రలేమి వల్ల ఈ భాగం పనితీరు మందగిస్తుంది. ఫలితంగా తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, తప్పులు చేయడం ఎక్కువవుతుంది.
5. నరాల సంబంధిత వ్యాధుల ముప్పు (Neurological Diseases)..
మెదడు సాధారణ పనితీరును కొనసాగించాలన్నా, అందులోని వ్యర్థాలు తొలగిపోవాలన్నా తగినంత నిద్ర అత్యవసరం. నిరంతరం నిద్రను వాయిదా వేయడం వల్ల వయసు పైబడే కొద్దీ అల్జీమర్స్ (Alzheimer's), డిమెన్షియా వంటి తీవ్రమైన నరాల సంబంధిత సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుందని పలు పరిశోధనలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.