మారుతున్న జీవనశైలి, మానసిక ఒత్తిడి, చెడు ఆహారపు అలవాట్ల కారణంగా గుండె జబ్బులు వయసుతో సంబంధం లేకుండా దాడులు చేస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు వృద్ధాప్యానికే పరిమితమైన గుండెపోటు, నేడు యువతను సైతం తీవ్రంగా కలవరపెడుతోంది. వ్యాయామం లోపించడం, ధూమపానం లాంటి కారణాల వల్ల ముప్పు మరింత పెరుగుతోంది.
అయితే, గుండెకు ఏవైనా సమస్యలు వచ్చే ముందు మన శరీరం కొన్ని స్పష్టమైన సంకేతాలను ఇస్తుంది. వాటిని వాతావరణ మార్పుల అనంతర పరిణామంగానో, సాధారణ అలసటగానో భావించి కొట్టిపారేయడం ప్రాణాంతకంగా మారొచ్చు. వైద్య నిపుణుల సూచనల ప్రకారం.. ఈ క్రింది ఐదు లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తిస్తే, సకాలంలో చికిత్స తీసుకుని ప్రాణాపాయం నుంచి సులభంగా బయటపడొచ్చు. అవేంటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం..
గుండె హెచ్చరించే 5 ప్రధాన లక్షణాలు..
1. ఛాతీలో నొప్పి, బరువుగా అనిపించడం..
ఛాతీపై ఏదో బరువు పెట్టినట్లు, పట్టేసినట్లు లేదా నొప్పిగా అనిపిస్తుంటే అది గుండె సమస్యకు తొలి సంకేతం కావొచ్చు. ఈ నొప్పి కొన్ని నిమిషాల పాటు ఉండి తగ్గిపోతున్నా.. అడపా దడపా వస్తుంటే ఏమాత్రం అశ్రద్ధ చేయకూడదు. ముఖ్యంగా నొప్పి ఛాతీ నుంచి భుజాలు, చేతులు, మెడ, దవడ లేదా వీపు భాగాలకు వ్యాపిస్తుంటే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
2. కొద్దిపాటి పనికే ఆయాసం..
రెండు మెట్లు ఎక్కినా, కాస్త వేగంగా నడిచినా లేదా రోజువారీ పనులు చేసిన వెంటనే తీవ్రంగా ఆయాసపడుతున్నారా? అయితే దీనిని కేవలం శారీరక బలహీనతగా పొరబడకండి. గుండె శరీరానికి అవసరమైన మేరకు రక్తాన్ని పంప్ చేయలేనప్పుడు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలుగుతుంది. ఇది కరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధికి లేదా హార్ట్ ఫెయిల్యూర్కు ముందస్తు హెచ్చరిక కావొచ్చు.
3. తీవ్రమైన అలసట, నిస్సత్తువ..
ఎలాంటి శారీరక శ్రమ చేయకపోయినా ఎప్పుడూ నీరసంగా, అలసిపోయినట్లుగా అనిపించడం కూడా గుండె పనితీరు మందగించిందనడానికి నిదర్శనం. తగినంత విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పటికీ రోజువారీ పనులు చేసుకోలేనంతగా నిస్సత్తువ ఆవరిస్తుంటే అప్రమత్తం కావాలి. ముఖ్యంగా మహిళల్లో ఈ లక్షణం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటుంది.
4. తరచుగా తలతిరగడం, స్పృహ కోల్పోవడం..
అకస్మాత్తుగా కళ్లు తిరగడం, ఒక్కోసారి స్పృహ తప్పి పడిపోవడం వంటివి గుండె లయ తప్పిందనడానికి, లేదా రక్త ప్రసరణ లోపాలకు సంకేతాలు. మెదడుకు తగినంత రక్తం అందనప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు వెంటనే అప్రమత్తమై వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం ఉత్తమం.
5. పాదాలు, చీలమండల వాపు..
పాదాలు, కాలి మడమలు లేదా వేళ్లలో తరచుగా వాపులు వస్తుంటే జాగ్రత్త పడాలి. గుండె కండరాలు సామర్థ్యం మేర రక్తాన్ని పంప్ చేయలేనప్పుడు, రక్తనాళాల నుంచి ద్రవాలు లీకై చర్మం కింద పేరుకుపోతాయి. దీనివల్ల ఇలా వాపులు వస్తుంటాయి. వాపుతో పాటు ఆయాసం కూడా ఉంటే వెంటనే కార్డియాలజిస్ట్ను కలవాలి.
గుండె ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే ఈ అలవాట్లు తప్పనిసరిగా మార్చుకోండి..
నిత్యం వ్యాయామం.. ప్రతిరోజూ కనీసం 30 నిమిషాల పాటు నడక, యోగా లేదా ఏదైనా వ్యాయామం దినచర్యలో భాగం చేసుకోవాలి.
సమతులాహారం.. కొవ్వు శాతం తక్కువగా ఉండే తాజా పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలతో కూడిన పోషకాహారం తీసుకోవాలి.
వ్యసనాలకు దూరంగా..
ధూమపానం, మద్యపానం లాంటి అలవాట్లు గుండెకు బద్ధ శత్రువులు. వీటికి పూర్తిగా దూరంగా ఉండాలి.
క్రమం తప్పని పరీక్షలు.. రక్తపోటు (blood pressure), మధుమేహం (Diabetes), కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను ఎప్పటికప్పుడు పరీక్షించుకుంటూ అదుపులో ఉంచుకోవాలి.
ఒత్తిడికి చెక్.. రోజుకు కనీసం 7-8 గంటల ప్రశాంతమైన నిద్ర అవసరం. అలాగే మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించుకునేందుకు ధ్యానం, యోగా సాధన చేయాలి.
గుండె మన శరీరంలో అత్యంత కీలకమైన అవయవం. అది ఇచ్చే ఏ చిన్నపాటి అసాధారణ లక్షణాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా సరైన సమయంలో వైద్యుడిని సంప్రదిస్తే ఆరోగ్యంతో పాటు ఆయుష్షునూ పెంచుకోవచ్చు.