కడుపునొప్పి అనగానే చాలామంది సాధారణ గ్యాస్ సమస్యే అని కొట్టిపారేస్తుంటారు. కానీ, ఆ నొప్పి ప్రమాదకరమైన 'అపెండిసైటిస్'కు సంకేతం కూడా కావచ్చు. ఈ విషయమై ప్రముఖ వైద్య సంస్థలు జాన్స్ హాప్కిన్స్ మెడిసిన్, క్లీవ్ల్యాండ్ క్లినిక్ వంటివి సూచిస్తున్న జాగ్రత్తలు, చికిత్సా విధానాలను గురించి తెలుసుకుందాం..
కడుపునొప్పిని తేలికగా తీసుకుంటున్నారా? అపెండిసైటిస్తో ముప్పు తప్పదు!
కూర్చున్నప్పుడు, నిలబడినప్పుడు లేదా దగ్గుతున్నప్పుడు పొత్తికడుపు కుడి వైపున ఆకస్మికంగా, భరించలేని నొప్పి వస్తుందా? అయితే దాన్ని సాధారణ గ్యాస్ సమస్యగా భావించి ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. అది 'అపెండిసైటిస్' (అపెండిక్స్ ఇన్ఫెక్షన్) కావచ్చని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అసలు అపెండిక్స్ అంటే ఏమిటి? మన పెద్దప్రేగుకు అనుసంధానమై ఉండే చిన్న సంచి లాంటి నిర్మాణమే అపెండిక్స్. దీనికి వాపు లేదా ఇన్ఫెక్షన్ సోకినప్పుడు వీలైనంత త్వరగా శస్త్రచికిత్స చేసి తొలగించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియనే వైద్య పరిభాషలో 'అపెండెక్టమీ' అంటారు.
అసలు ఆపరేషన్ ఎందుకు అవసరం?
అపెండిక్స్ నాళంలో అడ్డంకులు ఏర్పడినప్పుడు బ్యాక్టీరియా వృద్ధి చెంది వాపు వస్తుంది. దాన్ని సకాలంలో గుర్తించి ఆపరేషన్ ద్వారా తొలగించకపోతే, కడుపులోనే పగిలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇలా జరిగితే ఆ ఇన్ఫెక్షన్ పొత్తికడుపు అంతటా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. దీనిని 'పెరిటోనైటిస్' అంటారు. ఇది ప్రాణాంతక పరిస్థితి. అందుకే ప్రమాద తీవ్రతను నివారించడానికి వైద్యులు తక్షణమే ఆపరేషన్ సిఫార్సు చేస్తారు.
శస్త్రచికిత్స విధానాలు ఎలా ఉంటాయి?
నిపుణులైన వైద్యుల పర్యవేక్షణలో జరిగే ఈ ఆపరేషన్ విజయశాతం 95% పైనే ఉంటుంది. రోగి వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రతను బట్టి వైద్యులు ఈ కింది రెండు పద్ధతుల్లో ఒకదానిని ఎంచుకుంటారు.
లాపరోస్కోపిక్ విధానం: ప్రస్తుతం ఎక్కువ కేసుల్లో ఈ అధునాతన పద్ధతినే అనుసరిస్తున్నారు. ఇందులో పొత్తికడుపుపై పెద్ద కోత పెట్టరు. కేవలం ఒకటి లేదా మూడు చిన్నచిన్న రంధ్రాలు చేస్తారు. వాటిలో ఒక రంధ్రం ద్వారా ల్యాప్రోస్కోప్ (చిన్న కెమెరా)ను లోపలికి పంపి, తెరపై స్పష్టంగా చూస్తూ మిగతా పరికరాలతో అపెండిక్స్ను అత్యంత సురక్షితంగా తొలగిస్తారు. దీనివల్ల నొప్పి తక్కువగా ఉండటమే కాకుండా, ఇన్ఫెక్షన్ల భయం ఉండదు. రోగి త్వరగా కోలుకుని ఆసుపత్రి నుంచి డిశ్చార్జ్ అవుతారు.
ఓపెన్ సర్జరీ (సాంప్రదాయ పద్ధతి): రోగి ఆసుపత్రికి రావడంలో ఆలస్యమై, అప్పటికే అపెండిక్స్ పగిలిపోయినా లేదా ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రంగా వ్యాపించినా ఈ పద్ధతిని ఎంచుకుంటారు. పొత్తికడుపు కుడివైపు కింది భాగంలో 2 నుంచి 4 అంగుళాల మేర కోత పెట్టి శస్త్రచికిత్స చేస్తారు. ఇలా చేయడం వల్ల కడుపు లోపలి భాగాన్ని పూర్తిగా శుభ్రం చేయడానికి వైద్యులకు వీలవుతుంది.
కోలుకునే క్రమంలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
శస్త్రచికిత్స తర్వాత చాలామంది కొద్ది రోజుల్లోనే తమ సాధారణ జీవనశైలికి వస్తారు. అయితే వేగంగా, ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా కోలుకోవడానికి కొన్ని జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి.
కనీసం రెండు నుంచి నాలుగు వారాల పాటు బరువైన వస్తువులు ఎత్తడం, వేగంగా మెట్లు ఎక్కడం, వ్యాయామాలు చేయడం వంటి పనులు చేయకూడదు.
జీర్ణవ్యవస్థపై భారం పడకుండా మొదట్లో తేలికగా జీర్ణమయ్యే ఆహారాన్ని (ద్రవ, మెత్తటి పదార్థాలు) మాత్రమే తీసుకోవాలి.
గాయం త్వరగా మానడానికి కుట్లు వేసిన ప్రాంతాన్ని ఎప్పుడూ పొడిగా, పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి.
రోజంతా మంచానికే పరిమితం కాకుండా, వైద్యుల సలహాతో ఇంట్లోనే నెమ్మదిగా నడవడం అలవాటు చేసుకోవాలి. దీనివల్ల రక్తప్రసరణ మెరుగవుతుంది.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు కలవాలి?
ఇది ఎంతో సురక్షితమైన ఆపరేషన్ అయినప్పటికీ, డిశ్చార్జ్ అయి ఇంటికి వెళ్లాక కింది సమస్యలు ఎదురైతే ఏమాత్రం అశ్రద్ధ చేయకుండా వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
100°F లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా జ్వరం రావడం.
కడుపునొప్పి తగ్గకపోగా, సమయం గడిచేకొద్దీ మరింత తీవ్రం కావడం.
కుట్లు వేసిన చోట ఎర్రబడటం, వాపు రావడం లేదా చీము/నీరు కారడం.
పదేపదే వాంతులు కావడం, కడుపు విపరీతంగా ఉబ్బరంగా అనిపించడం.